@ برخی از آداب میهمانی‌رفتن و مهمانی‌دادن (داستان)

به‌زودی این سایت تعطیل و بیشتر محتویات آن به بخش کانون مهرورزی سایت درر منتقل خواهد شد.

آداب معاشرت و رفت‌وآمد و میهمانی و میزبانی در قالب داستان


همراهی با میهمان در غذاخوردن

بفرما که گفتند و سر سفره نشستیم، بلند شد و رفت داخل آشپزخانه. خانمش شروع کرد به کشیدن غذا و بعد هم تعارف کرد که شروع کنیم. مجبور شدیم بی او شروع به خوردن کنیم. چند لقمه با خجالت خوردیم که آمد و نشست سر سفره. خانمش برایش برنج کشید. هنوز کفگیر دوم را نکشیده بود که بشقاب را گرفت و گفت: «دیر صبحانه خوردم و زیاد میل به غذا ندارم!» شروع کرد خوش و بش و از هر دری صحبت‌کردن. غذای ما هنوز نصفه بود که او کنار کشید. نشست کنار دیوار و به صحبتش ادامه داد. خانمش هم رفت بچه‌اش را شیر بدهد.

سر سفره فقط من ماندم و خانمم.

ما تازه ازدواج کرده بودیم و هنوز با هم رو دربایستی داشتیم. همسرم با اینکه نصف بشقابش مانده بود تشکر کرد و عقب رفت. من هم چند لقمه دیگر خوردم و رفتم کنار او نشستم.

وقتی دید کنار کشیدیم، اول تعارفی کرد که «چرا کم خوردید؟» و سپس برخاست رفت داخل آشپزخانه تا چای بریزد. من زیر چشمی به همسرم نگاه کردم، او هم نگاهی به من انداخت، خیلی خجالت کشیدم.

در آداب میزبانی است که قبل از میهمان شروع و بعد از او تمام کنید.

پیامبر اکرم(ص) هنگامی که در میان جمعی غذا می‌خوردند، پیش از همه شروع و [آرام‌آرام ادامه می‌دادند و] پس از همه دست از غذا می‌کشیدند تا بقیه [خجالت نکشند و] غذا بخورند.


جایی که صاحب‌خانه می‌گوید بنشین

می‌خواست رعایت تواضع را کرده باشد. وارد که شد همان کنار در ورودی نشست.

هرچه اصرار کردم که «بیا این‌طرف بنشین!» نیامد که نیامد. گفت راحت است و از همان‌جا تکان نمی‌خورد. منظوری نداشت و فقط می‌خواست خودمانی‌بودنمان حفظ شود و برایش زحمتی نکشم.

اما من می‌دانستم که خانمم داخل آشپزخانه که دقیقا روبروی در ورودی بود برای کارکردن بسیار معذب و در سختی است. هر کار کردم نتوانستم بگویم به این دلیل که خانمم در اذیت است می‌گویم این‌طرف بنشین!

امام باقر(ع): وقتی یکى از ما مؤمنین به منزل برادرش وارد شد در خانه او باید آنجا بنشیند که صاحب‌خانه به او دستور می‌دهد؛ چراکه صاحب‌خانه نسبت به مکان‌های خصوصی و نامحرم خانه آگاه‌تر است از آن کسی که به خانه او وارد می‌شود.


خودت را به تکلف نینداز

اصرار می‌کرد دعوتش را قبول کنیم؛ اما من زیر بار نمی‌رفتم. هر کار کرد قبول نکردم.

وقتی به خانه آمدیم همسرم علتش را پرسید. گفت: «وقتی این‌همه اصرار کرد دیگه روش رو زمین نمی‌انداختی!»

گفتم: «آخه تو که نمی‌دونی! اگه قبول می‌کردم الان می‌رفت بیرون و کلی خرید می‌کرد. از طرف دیگه خانمش حالش خوب نیست و به‌خاطر ما شدیداً می‌افتاد تو زحمت. غیر از اینکه الان چند وقته بیکاره و خرجی خونه نبرده، به‌خاطر ما خانواده‌اش هم تو مضیقه و تنگنا قرار می‌گرفتن».

همسرم برایش ناراحت شد و بعد از کمی سکوت ناگهان با هیجان گفت : «خوب تو زنگ بزن دعوتشون کن!»

مردى امیرالمؤمنین(ع) را به مهمانى دعوت کرد، حضرت فرمود: به سه شرط می‌پذیرم:

  1. براى من چیزى از بیرون خانه وارد نکنى؛
  2. هرچه در خانه دارى از من دریغ نکنى؛
  3. به عیال و نان‌خور خانه‌ات فشار نیاورى و از آنها کم نگذارى.

گفت: این شروط را می‌پذیرم. پس آن حضرت دعوت او را پذیرفت.


تعارف الکی و رودربایستی

وقتی مجبور شدم یواشکی از در پشتی بروم و نصف‌شبی توی خیابان‌ها دنبال میوه و شیرینی بگردم و تازه چون پول نداشتم بروم در خانه یکی از بچه‌ها و ازش قرض بگیرم، کلی به خودم لعنت فرستادم.

  • یکی به‌خاطر اینکه توی رودربایستی ماندم و الکی تعارف کردم و او هم قبول کرد؛
  • دیگر اینکه یادم افتاد سه هفته پیش خودم با خانمم رفته بودم درِ خانه همین بنده خدا و به‌محض اینکه تعارف کرد فوراً قبول کردم و رفتیم داخل و او هم مثل الان من اصلا آمادگی مهمان نداشت و کلی توی زحمت افتاد!

امام رضا(ع): مؤمن رودربایستى از برادرش ندارد، نمی‌دانم کدامیک عجیب‌تر هستند: آنکه نزد برادر برود و او را به رنج پذیرایى وا دارد یا اینکه خودبه‌خود به‌رنج افتد براى پذیرایی برادرش.


تجمل‌گرایی و تکلّف

دوستیِ همسرانمان باعث شده بود با هم رفت‌وآمد کنیم.

وقتی به اتاق پذیرایی بردندمان وا رفتیم. انواع غذاها و نوشیدنی‌ها روی میز چیده شده و دو شمع هم در دو طرف میز روشن کرده بودند. آخه فقط من و همسرم میهمانشان بودیم. اصلاً فکر نمی‌کردیم این‌قدر تجملاتی برگزار کنند!

پشت میز که نشستیم تازه متوجه چندنوع‌بودن غذا و دسرها و سالادها و… شدیم. تا آخر غذا در این فکر بودم چطور و به چه سختی‌ای باید این‌همه پذیرایی را جبران کنم! اما خودم رو هم این‌جور آرامش می‌دادم که: حالا ولش کن، هرجور باشه یکبار دعوتشون می‌کنیم و کلّاً رفت‌وآمد رو قطع می‌کنیم.

رسول خدا(ص): کسانی که کار را سخت می‌کنند و تکلف‌کنندگان را دوست ندارم.

محمدامین تاجور، سبک زندگی برتر و…

پاسخ دهید