@ معنای حکم وضعی و تکلیفی چیست؟

به‌زودی این سایت تعطیل و بیشتر محتویات آن به بخش کانون مهرورزی سایت درر منتقل خواهد شد.

حکم تکلیفی: فقط به «وجوب و استحباب و اباحه و کراهت و حرمت»، حکم تکلیفی گفته می‌شود.

واجب، عملی است که حتماً باید انجام شود.

مستحب، عملی است که انجام‌دادنش بهتر است.

مباح، عملی است که انجام‌دادن و انجام‌ندادنش مساوی است.

مکروه، عملی است که انجام‌ندادنش بهتر است.

حرام، عملی است که نباید انجام شود.

حکم وضعی: هر حکمی غیر از احکام تکلیفی، حکم وضعی نام دارد.

مانند: صحّت، بطلان، ضمان، زوجیّت، حرمت ابدی، مالکّت، طهارت، نجاست و… که تعداد خاصی ندارند. البته برخی، همه احکام وضعیه را در سه قسم «سببیت و شرطیت و مانعیت» منحصر می‌کنند.


نکته۱: برخی از کارهای ما انسان‌ها، هم حکم تکلیفی دارد و هم حکم وضعی؛ مانند زنا با زن شوهردار که از نظر حکم تکلیفی، حرام است و از نظر حکم وضعی، موجب حرمت ابدیِ زنادهنده با زناکار می‌شود.

و برخی از کارها فقط حکم تکلیفی دارند؛ مانند زنا با «زنی که شوهر ندارد و در عده کسی نیز نمی‌باشد و خاله و عمه زناکار نیز نباشد»، که عمل حرامی است ولی جدا از حرمت، حکم دیگری بر عهده مکلف قرار نمی‌دهد.


نکته۲: دقت کنید که در شرایط خواندن صیغه عقد نیز، برخی از شرایط، فقط حکم تکلیفی به‌دنبال دارند، یعنی اگر شخصی به ان شرط عمل نکند، کار حرامی انجام داده است، و برخی از شرایط، علاوه بر حکم تکلیفی، حکم وضعی نیز دارند، یعنی علاوه بر اینکه مخالفت با آن حرام است، موجب بطلان عقد نیز می‌باشد، یعنی باعث بی‌ثمرشدن عقد شده و در نتیجه، پسر و دختر با یکدیگر محرم نمی‌شوند.

نوشته‌های هم‌سو

پاسخ دهید